Chuyển đến nội dung chính

Mộ gió và hình nhân chiến binh Hoàng Sa

Lang thang qua những cánh đồng tỏi trên huyện đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi), thi thoảng tôi bắt gặp một ngôi mộ được đắp bằng cát, văn bia chỉ là hòn nham thạch đen xỉn.

Thấy lạ, hỏi thăm mới biết, đó là mộ gió của một hùng binh trong hải đội Hoàng Sa mất tích trên biển trong khi đi làm nhiệm vụ, người trong dòng tộc đã chiêu hồn về nhập vào hình nhân và táng vào ngôi mộ gió ấy, để người thân của mình có một chỗ nằm yên ấm trong lòng đất quê hương.

Hiện nay ở Lý Sơn, ngoài những ngôi mộ gió nằm trong Âm Linh tự, rải rác trên những cánh đồng trồng tỏi, hành còn có nhiều mộ gió vô danh đầy kỳ bí.

[caption id="attachment_9522" align="aligncenter" width="665"]Những ngôi mộ gió trên đảo Lý Sơn nằm giữa những ruộng tỏi Những ngôi mộ gió trên đảo Lý Sơn nằm giữa những ruộng tỏi[/caption]

Thực thi nhiệm vụ của triều đình

Nói về những ngôi mộ gió của các tử sĩ trong hải đội Hoàng Sa đã tử vong trong những chuyến biển thực thi nhiệm vụ của triều đình ngày xưa, cụ Nguyễn Ân (83 tuổi) ở đội 6 thôn Tây, xã An Vĩnh (huyện Lý Sơn), kể với giọng ngậm ngùi: “Hơn 300 năm qua, không biết có bao nhiêu người con của đất đảo Lý Sơn vâng lệnh vua đi làm nhiệm vụ trên vùng biển thuộc 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, và họ đi một lần là biền biệt. Người thân ở nhà thương nhớ, mỏi mắt ngóng trông.

Quá thời gian làm nhiện vụ theo quy định (6 tháng) mà những người lính ấy vẫn không trở về. Biết là chiếc ghe buồm đưa họ đi đã không vượt qua được sóng to gió dữ, thân xác của những người lính đã nằm trong lòng biển, người thân ở nhà đành đắp cho họ ngôi mộ gió, để linh hồn những người lính ấy có được chỗ trú ngụ ấm áp trên vùng đất quê hương”.

Theo các bậc lão niên ở huyện đảo Lý Sơn, ngôi mộ gió đầu tiên trên đất đảo là mộ của cai đội Phạm Quang Ảnh cùng các chiến binh của hải đội Hoàng Sa từ thời vua Gia Long. Để tìm hiểu thêm, chúng tôi tìm gặp cụ Phạm Quang Tĩnh, hậu duệ đời thứ 5 của cai đội Phạm Quang Ảnh, và được nghe ông kể: Ông Phạm Quang Ảnh là Phó đô đốc khâm sai thừa tướng dưới triều vua Gia Long.

Cụ Phạm Quang Ảnh dẫn đầu đi làm nhiệm vụ

Vào năm 1815-1816, ông Ảnh được lệnh vua dẫn đầu 5 chiến thuyền cùng 70 hải binh khác ra canh giữ vùng biển quần đảo Hoàng Sa, kết hợp nhiệm vụ đo đạc thủy trình.

“Cụ Phạm Quang Ảnh đã nhiều lượt dẫn quân đi làm nhiệm vụ trên biển Hoàng Sa, lần cuối cùng, những chiến thuyền trong hải đội của ông gặp bão lớn, bị sóng gió nhận chìm giữa đại dương. Khi ấy, vua Gia Long rất mực thương tiếc, trực tiếp làm lễ chiêu hồn cho các tử sĩ ngay trên đảo Lý Sơn, cho pháp sư đi lấy đất sét từ núi Giếng Tiền về nặn thành hình người để làm lễ an táng ông Phạm Quang Ảnh vào mộ gió.

Sau ông Ảnh, vua Gia Long tiếp tục an táng mộ gió cho 24 người lính khác trong hải đội Hoàng Sa đã cùng ông Ảnh hy sinh trong chuyến thực thi nhiệm vụ ấy.

[caption id="attachment_9523" align="aligncenter" width="665"]Ngôi mộ gió đầu tiên trên đảo Lý Sơn của đội trưởng hải đội Hoàng Sa Phạm Quang Ảnh Ngôi mộ gió đầu tiên trên đảo Lý Sơn của đội trưởng hải đội Hoàng Sa Phạm Quang Ảnh[/caption]

Theo lời kể của bậc lão niên ở Lý Sơn, mộ gió chiêu hồn của những người lính trong hải đội Hoàng Sa được thực hiện nhiều giai đoạn rất nghiêm cẩn. Trước khi làm lễ chiêu hồn, người thân của chiến sĩ đã hy sinh trên vùng biển Hoàng Sa phải thuê 1 pháp sư cúng vái. Rồi đích thân vị pháp sư lên núi Giếng Tiền lấy loại đất sét dẻo quánh, khô nóng, được hình thành từ nham thạch núi lửa phun trào từ hàng triệu năm trước.

Dùng đất sét nặn hình nhân

Số lượng đất sét mang về phải vừa đủ để nặn hình nhân, nếu thừa bỏ đi là không nên, vì nó là hiện thân của thịt da người đã khuất. Đất sét mang về được nhào trộn với bông gòn, sau đó cho vào cối giã đến nhuyễn. Đến khi vị pháp sư tiến hành nắn hình nhân thì người thân của tử sĩ phải đứng bên cạnh, mô tả hình dáng người sẽ được chiêu hồn, vị pháp sư cứ thế nặn cho đến khi thật giống từ gương mặt đến thân thể người đã khuất.

[caption id="attachment_9524" align="aligncenter" width="375"]Ông Phạm Quang Tĩnh, hậu duệ đời thứ 5 trông coi nhà thờ Phạm Quang Ảnh Ông Phạm Quang Tĩnh, hậu duệ đời thứ 5 trông coi nhà thờ Phạm Quang Ảnh[/caption]

Hình nhân ấy được pháp sư dùng 7 cành đâu đã chẻ đôi xếp vào bụng làm xương sườn, dùng sợi tơ tằm hoặc vỏ dâu xếp làm những sợi gân. Các lóng xương sống, xương tay chân đều được làm bằng cành dâu. Hình nhân có đủ lục phủ, ngũ tạng, kể cả bộ phận sinh dục.

Xong phần nặn hình nhân, vị pháp sư dùng lòng đỏ trứng gà phết khắp hình nhân để khi khô đi, lớp lòng trứng sẽ là hình nhân trông giống như da người.

Tiếp theo đó, người thân trong dòng họ mặc quần áo và đồ liệm cho hình nhân rồi đưa vào quan tài. Một cỗ thuyền cúng với những mâm lễ vật, vàng bạc và lương thực được đưa xuống biển để dâng lên các vị thần và cúng linh hồn người đã khuất.

Nghi lễ chiêu hồn

Khi các nghi lễ chiêu hồn đã hoàn tất, những người thân an tâm bởi tin rằng linh hồn người chết đã từ biển trở về nhập vào hình nhân.

Bà con, dòng họ đặt quan tài xuống huyệt mả và an táng. Không thể biết các chiến binh Hoàng Sa gặp nạn vào ngày nào, vì thế người thân trong dòng họ lấy ngày người đã khuất xống ghe đi thực thi nhiệm vụ để làm ngày giỗ, thắp hương tảo mộ như những ngôi mộ bình thường.

“Có nhiều mộ gió được chôn từ hàng trăm năm trước, đến bây giờ cải táng, khi đào lên các hình nhân vẫn còn nguyên vẹn”, cụ Nguyễn Ân nói.

“Tục làm mộ gió trên đảo Lý Sơn hình thành cách đây hơn 200 năm, bắt đầu từ ngôi mộ gió của cai đội Phạm Quang Ảnh.

Sau này, những ngư dân khi đang đánh bắt trên biển không may gặp thiên tai mất tích, người thân ở nhà cũng nặn hình nhân, làm mộ gió để chiêu hồn họ từ biển khơi quay về bờ nằm yên ấm trong nắm đất quê hương”, anh Nguyễn Văn Lê, Chủ tịch UBND xã An Bình, cho biết.

DƯƠNG LAM

Xem nguyên bài viết tại : Mộ gió và hình nhân chiến binh Hoàng Sa

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Bão số 13: Từ đêm nay 13-11, vùng biển miền Trung gió giật trên cấp 7

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia vừa phát đi bản tin báo bão khẩn cấp về cơn bão số 13. Theo đó, từ đêm nay (13-11), vùng biển từ Hà Tĩnh đến Quảng Ngãi có gió mạnh dần lên cấp 7-8, biển động dữ dội. Hồi 16h chiều nay (13-11), vị trí tâm bão ở cách quần đảo Hoàng Sa khoảng 240km về phía Đông Nam. Sức gió mạnh nhất vùng gần tâm bão mạnh cấp 11-12 (100-135km/h), giật cấp 15. Bán kính gió mạnh từ cấp 6, giật từ cấp 8 trở lên khoảng 220km tính từ tâm bão; bán kính gió mạnh từ cấp 10, giật từ cấp 12 trở lên khoảng 90km tính từ tâm bão. Dự báo trong 24 giờ tới, bão di chuyển theo hướng Tây Tây Bắc, mỗi giờ đi được khoảng 20km. Đến 16h chiều mai (14-11), vị trí tâm bão nằm ngay trên vùng biển từ Quảng Bình đến Quảng Ngãi. Sức gió mạnh nhất vùng gần tâm bão mạnh cấp 11 (100-115km/h), giật cấp 14. Trong 24 đến 48 giờ tiếp theo, bão di chuyển chủ yếu theo hướng Tây Tây Bắc, mỗi giờ đi được 15-20km, đi vào đất liền các tỉnh từ Hà Tĩnh đến Thừa Thiên Huế và suy yếu dần thành áp thấ

Đảo Lý Sơn gió mạnh cấp 6, Quảng Ngãi sơ tán dân vùng sạt lở

Đảo Lý Sơn hiện gió đã mạnh tương đương cấp 6. Quảng Ngãi đã ra công điện hỏa tốc yêu cầu đưa các phương tiện tránh trú bão an toàn và sơ tán dân. Huyện Lý Sơn - địa phương đầu tiên trong tỉnh Quảng Ngãi chịu ảnh hưởng của bão số 13 đã họp khẩn để chuẩn bị ứng phó. Chiều 13/11, Phó chủ tịch UBND huyện Lý Sơn Đặng Tấn Thành cho biết, hiện gió trên đảo Lý Sơn đã mạnh tương đương cấp 6. Huyện đã tập trung vận động người dân ngừng xuống giống vụ tỏi Đông Xuân trước khi bão đổ bộ để giảm thiệt hại. Học sinh được nghỉ học để đảm bảo an toàn. [caption id="attachment_14438" align="aligncenter" width="640"] Chính quyền huyện Lý Sơn khuyến cáo người dân ngừng xuống giống vụ tỏi Đông Xuân trước bão 13[/caption] Huyện đã đã tuyên truyền đến người dân về diễn biến của bão, tuyệt đối không cho tàu, thuyền ra khơi, neo đậu phải theo hướng dẫn của lực lượng chức năng; thông báo với 6 tàu cá và 73 lao động đang đánh bắt ở Trường Sa tìm nơi trú ẩn an to

Lý Sơn: Đề xuất cấp gạo cho người dân vùng bị cô lập suốt hơn 1 tháng qua

Huyện Lý Sơn đề xuất cấp 1,5 tấn gạo cho 100 hộ dân Đảo Bé . Đây là nơi bị cô lập trong suốt hơn 1 tháng qua do mưa bão. Sáng 11/11, ông Đặng Tấn Thành - Phó Chủ tịch UBND huyện Lý Sơn (tỉnh Quảng Ngãi) cho biết: Huyện đã xuất cấp 1,5 tấn gạo cho 100 hộ dân đảo Bé, số gạo này đủ để người dân duy trì 15 ngày trong tình hình thời tiết còn diễn biến phức tạp. [caption id="attachment_14433" align="aligncenter" width="640"] Người dân Đảo Bé bị cô lập trong suốt hơn 1 tháng qua.[/caption] Đảo Bé ( huyện đảo Lý Sơn ) cách đảo Lớn gần 4km, các nguồn lương thực, rau xanh đa phần được chuyển từ đảo Lớn sang nên mỗi mùa biển động, cuộc sống người dân gặp nhiều khó khăn. Được biết, do thời tiết xấu, người dân Đảo Bé gần như bị cô lập hoàn toàn hơn 1 tháng qua (từ cơn bão số 6 cho đến nay). Cũng theo ông Thành, hiện nay hơn 500 tàu thuyền đã vào cảng neo đậu tránh trú an toàn, lực lượng biên phòng, nghiệp đoàn nghề cá đã hướng dẫn ngư dân và tàu thuyền vào nơi tr